Richard Avedon planuje swoją retrospektywną wystawę w nowojorskiej Marlborough Gallery w 1975 roku.Zdjęcie: Jack Mitchell/Getty Images
W maju ubiegłego roku minęła setna rocznica urodzin fotografa Richarda Avedona, a wystawy i wydarzenia organizowane na cześć jego talentu i trwałego wpływu na kulturę przeniosły nas z roku 2023 na 2024. Metropolitan Museum of Art zaprezentowało wybór innowacyjnej grupy Avedona portrety w Richard Avedon: MURALS. Londyńska Hamiltons Gallery udostępniła rzadko spotykane prace w kolekcji Avedon: Glamorous. Muzeum Sztuki Amerykańskiej Amona Cartera w Teksasie pokazało trzynaście prac z surowej serii fotografa „1985 In the American West”, która została zamówiona przez muzeum pod koniec lat 70.
Najnowszym z nich był Kultowy Avedon: obchody stulecia Richarda Avedona , retrospektywa, która zakończyła się na początku tego miesiąca przy rue de Ponthieu Gagosian w Paryżu i była kontynuacją wystawy Avedon 100 w megagalerii w Nowym Jorku. Kuratorowany przez Dereka Blasberga we współpracy z Joshuą Chuangiem, autorem zdjęć Gagosian, i synową Avedona Laurą Avedon, która jest współdyrektorką Fundacji Richarda Avedon w Nowym Jorku, Iconic Avedon nie tylko zaprezentowało prace znanego fotografa, ale także po raz kolejny pokazał, dlaczego jego ostry, ikoniczny styl stał się definicją współczesnej fotografii.
ZOBACZ TAKŻE: Galerystka Skye Weinglass sprowadza do Nowego Jorku to, co najlepsze na scenie artystycznej z Aspen
Jeśli jeden fotograf dokonał tego wszystkiego, to jest nim Richard Avedon, który fotografował największe ikony swoich czasów – Marilyn Monroe, Audrey Hepburn, Martina Luthera Kinga – dla magazynów takich jak Vogue i Harper’s Bazaar. W tym czasie on sam stał się większy niż życie i prawie trudno uwierzyć, że ponad 100 lat temu urodził się ktoś, kto nadal jest tak wpływowy i ważny kulturowo. Trwały prestiż kulturowy Avedona wynika po części z faktu, że jego kariera jest tym, do czego dąży każdy fotograf – był uosobieniem marzeń.
Kate Moss i Richard Avedon w 1993 r.Kolekcja Rona Galelli za pośrednictwem Getty
Avedon zmarł w 2004 roku, ale przez całe życie fotografował gwiazdy, modelki i polityków. W swoich czasach był znany i chwalony – prowadził wystawny tryb życia w rozległej czteropiętrowej kamienicy w Upper East Side, dawnej wozowni, którą kupił w 1970 r. (dom Avedona w Hamptons nad oceanem stał się luksusową nieruchomością do wynajęcia w 2019 r.). W kamienicy zaprosił Elizabeth Taylor, Allena Ginsberga, Robina Williamsa i innych do pozowania do intymnych sesji.
Odkąd Avedon, który zaczął fotografować w wieku 9 lat, otworzył swoje studio fotograficzne w Nowym Jorku w latach czterdziestych XX wieku, wydawało się, że ma wszystko – prace komercyjne, wystawy muzealne i ogromne książki na stoliki do kawy. Początkowo pracował głównie jako fotograf mody, kręcąc kampanie dla Calvina Kleina, Versace i Revlona. Był fotografem dla Harper's Bazaar od 1944 do 1965 - dyrektor artystyczny Alexey Brodovitch obejrzał jego prace fotograficzne i zaprosił nieznanego wówczas Avedona do zdjęć do kolekcji New Look Christiana Diora w Paryżu - oraz Vogue od 1966 do 1988, tworząc jedną kultową okładkę magazynu po raz kolejny definiując własny styl fotograficzny.
„Dovima ze słoniami, suknia wieczorowa Diora, Cirque D’Hiver Paris”.© Fundacja Richarda Avedona, dzięki uprzejmości Gagosian
Dovima ze słoniami, suknia wieczorowa Diora, Cirque D’Hiver Paris, opublikowana w numerze Harper’s Bazaar z 1955 roku, jest jednym z przykładów tego, co ucieleśnia ten styl. Avedon powiedział, że to zdjęcie to wakacje od życia. To prawdopodobnie przełomowe ujęcie, które zmieniło fotografię mody, podnosząc ją do rangi czystej fantazji na długo przed tym, zanim Photoshop i filtry zaczęły rządzić.
Później dał się poznać jako fotograf celebrytów – i sam w pewnym sensie celebryta. Wniósł do fotografii gwiazd poczucie życia, ekscytacji i realności, które nie istniało wcześniej. Co stworzyło Richarda Avedona the Avedon to jego umiejętność uchwycenia obrazów ludzi przyzwyczajonych do przybierania i odgrywania postaci, które odzwierciedlają oszałamiającą otwartość i szczerość.
Zrobił zdjęcia Monroe w swoim nowojorskim studiu 6 maja 1957 roku i słynnie powiedział: Godzinami tańczyła, śpiewała, flirtowała i robiła to, co… robiła Marilyn Monroe. A potem nastąpił nieunikniony spadek. Wtedy właśnie zrobił swoje kultowe zdjęcie, na którym widać ją z podniesioną fasadą – odsłanianie Hollywood jest rzadkością, a Avedon robił to na długo, zanim stało się to normą.
Richard Avedon, Marilyn Monroe, Nowy Jork, 6 maja 1957.© Fundacja Richarda Avedona, dzięki uprzejmości Gagosian
To powiedziawszy, niektóre z najlepszych zdjęć Richarda Avedona to portrety artystów, niezależnie od tego, czy jest to Alberto Giacometti, Andy Warhol, czy rzeźbiarz June Leaf. Mam wrażenie, że Avedon najlepiej czuł się w towarzystwie innych artystów. Jeśli Avedon nie był traktowany tak poważnie, jak niektórych innych fotografów artystycznych za jego życia, nie odzwierciedla to kunsztu jego prac, które od dawna opierają się krytyce i prawdopodobnie nadal będą dobrze sobie radzić w przyszłości.